Πρωτομαγιά σήμερα, καλωσορίζουμε αισίως το Καλοκαίρι. Ένα Καλοκαίρι που υπόσχεται και φέτος μεγάλα γεγονότα: από τον νέο, παγκοσμίως viral χορό της Eurovision μέχρι την τελευταία τραγωδία που σύντομα θα ξεχαστεί, γιατί… «συμβαίνουν αυτά!».
Ζούμε στην εποχή της Μεγάλης Απόσπασης. Μιας κοινωνίας που ψηφίζει στα reels και όχι στις κάλπες, που ενημερώνεται από 15 δευτερόλεπτα και 140 χαρακτήρες. Μιας Δημοκρατίας τόσο φιλτραρισμένης, που δεν αφήνει ούτε ίχνος πραγματικής επιλογής – μόνο την ψευδαίσθησή της.
Μιλάμε για συμμετοχή, αλλά εννοούμε ψηφοφορία με likes. Μιλάμε για ελευθερία, αλλά εννοούμε το δικαίωμα να εκτονωθείς σε ένα comment. Μιλάμε για κρίση, αλλά εστιάζουμε μόνο στην τιμή του καφέ.
Είμαστε εγκλωβισμένοι σε έναν λήθαργο αμνησίας, που μυρίζει σαν Instagram φίλτρο και ηχεί σαν χαζοχαρούμενη κρατική διαφήμιση. «Ψήφισε το αγαπημένο σου τραγούδι», λένε, και γεμίζουν τα ταμεία των εταιρειών κινητής. Αντί να αναρωτηθούμε γιατί κανείς δεν μας ρωτάει για τον νέο εργασιακό νόμο ή τη διάλυση της δημόσιας υγείας, καθόμαστε να προβλέψουμε ποιος θα πάρει το “12άρι” από την Αλβανία.
Θυμάστε τι έγινε στην Θεσσαλία, τον “Ντάνιελ”; Όχι; Δεν πειράζει. Θα σας θυμίσει το επόμενο τρέιλερ. Το έχουμε ξαναδεί το έργο. Η τραγωδία πουλάει για 48 ώρες, μετά η σειρά κόβεται. Κι ευτυχώς που υπάρχει TikTok, για να συνεχίσουμε τη ζωή μας με προκλήσεις τύπου: “πες μου χωρίς να μου πεις ότι πεινάς”.
Το χρήμα ρέει άφθονο για κάθε τηλεοπτικό πανηγύρι, αλλά η πραγματική τέχνη, η παιδεία και οι κοινωνικές δομές διαλύονται. Θυμάσαι την πολιτιστική «κληρονομιά» των Ολυμπιακών του 2004; Ούτε εμείς. Αλλά το καινούργιο διαφημιστικό, για παράδειγμα της Eurovision το είδες; Εκεί που η τραγουδίστρια χτυπιέται σαν drone σε πτήση δοκιμής; Αυτό μένει.
Οι μεγάλοι χορηγοί, οι «ανιδιοτελείς» ερμηνευτές, οι «ανεξάρτητες» επιτροπές… όλοι μαζί, μια παρέα. Το μόνο που αλλάζει είναι το logo στην οθόνη. Πίσω από τις κουρτίνες όμως, το ίδιο παραμύθι: λίγοι αποφασίζουν για τους πολλούς, και οι πολλοί χειροκροτούν γιατί «έτσι κάνουν όλοι».
Η τηλεόραση – αυτή η παλιά μητέρα – έχει τώρα και πτυχίο ψυχολογίας: σου δείχνει δράμα, συγκίνηση, lifestyle, σκανδαλάκι και ξανά διαγωνισμό. Δεν σκέφτεσαι. Δεν θυμάσαι. Δεν ενοχλείσαι.
Και μην ξεχνάμε τους «ήρωες» των talent shows. Τους ανέβασαν, τους τίναξαν ψηλά σαν χαρταετούς, κι όταν τέλειωσε η σεζόν, τους έσκισαν και τους πέταξαν στους κάδους. Κι εμείς, αντί να θυμώσουμε, ξεχαστήκαμε στα επόμενα βιντεάκια.
Όμως αυτό δεν είναι συμμετοχή. Είναι συνέργεια. Είναι συνενοχή στην υψηλή τέχνη της παραπλάνησης, όπου το να προβάλλεις κάτι ψεύτικο είναι πιο εύκολο από το να πεις μια αλήθεια. Όπου τα πραγματικά προβλήματα καλύπτονται με φωτορυθμικά και νότες playback.
Αν υπάρχει κάτι που δεν αλλάζει ποτέ, είναι η σιωπηρή μας συγκατάθεση. Την υπογράφουμε κάθε μέρα με το τηλεκοντρόλ, με το scroll, με την αδιαφορία μας. Γιατί αν τολμήσουμε να δούμε την αλήθεια κατάματα, θα χρειαστεί να την αντιμετωπίσουμε. Κι αυτό… φοβίζει περισσότερο απ’ τον λύκο.
Και ναι — ο λύκος, ο πραγματικός λύκος — είναι αξιοπρεπές ζώο. Όχι σαν τους άλλους, τους δίποδους. Εκείνους με τα μεγάλα αυτιά και τα μεγαλύτερα χαμόγελα που έρχονται πάντα με προσφορές, με σλόγκαν, με «λύσεις». Που σου υπόσχονται φως, μα σου πουλάνε σκιά.
Μην ψάχνετε άλλο τον Ιούδα. Είμαστε όλοι λίγο Ιούδες, κάθε φορά που προδίδουμε το δικαίωμα μας στην κρίση, στην αλήθεια, στην αλλαγή.
Κλείνω όπως πρέπει, με κάτι που δεν ξεπερνιέται:
Λύκε, λύκε, δεν πιστεύω
Ό,τι κι αν μου λες,
Ξέρω ότι είσαι μόνος
Και τα βράδια κλαις…!