Θα μπορούσε να είναι το σενάριο μιας από τις ελληνικές ταινίες της δεκαετίας του ’60. Ο τουρίστας από τη Στοκχόλμη, η Μαρία που σερβίρει ούζο στην παραλία, κι ένας τουρκικός χορός που ακούγεται από μακριά. Όμως, αυτή τη φορά το σκηνικό είναι διαφορετικό. Δεν έχουμε να κάνουμε με καλοκαίρια και ηλιοβασιλέματα. Έχουμε να κάνουμε με το… “Turkaegean”.
Τι είναι τούτο το Turkaegean; Ένας τουριστικός όρος, λέει, που κατοχύρωσε η Τουρκία για να προσελκύσει τουρίστες στις δικές της ακτές του Αιγαίου. Σαν να σου παίρνουν τον γύρο από το χέρι και να το βαφτίζουν “Τσεμπέρ-μεζέ”!
Αλλά η Ελλάδα με τους Άριστους δεν το άφησε να περάσει έτσι. Όχι, κύριοι. Όχι άλλο “Turkaegean”! Έκανε την προσφυγή της στις ευρωπαϊκές αρχές. Κι εκεί, με υπομονή και επιμονή, απέδειξε ότι το Αιγαίο δεν είναι ένας ουδέτερος γεωγραφικός όρος. Είναι πολιτισμός, ιστορία, και –πείτε το όπως θέλετε– ελληνική ψυχή.
Το Ευρωπαϊκό Γραφείο Διανοητικής Ιδιοκτησίας (EUIPO) μάλλον συμφώνησε με τη Μαρία που σερβίρει ούζο και όχι με τους Τούρκους τουριστικούς πράκτορες. Έκρινε πως το “Turkaegean” περιείχε γεωγραφικές ενδείξεις που δεν είναι δυνατόν να οικειοποιηθεί κανείς για εμπορικούς σκοπούς. Και το σήμα ακυρώθηκε. Τέλος καλό, όλα καλά; Ίσως. Αλλά η ιστορία δεν τελειώνει εδώ.
Η Τουρκία έχει ακόμα περιθώριο να κάνει έφεση. Και μην ξεχνάτε: η διαμάχη δεν αφορά μόνο τις λέξεις, αλλά και τα σύμβολα. Γιατί το Αιγαίο δεν είναι απλώς νερό και βράχια. Είναι το Ζορμπάς, ο Σεφέρης, το “Ποτέ την Κυριακή”. Είναι το τραγούδι που τραγουδάς όταν βλέπεις τον ήλιο να δύει πίσω από τη Σαντορίνη.
Κι έτσι, φίλοι μου, το θέμα είναι μεγαλύτερο από μια απλή νομική μάχη. Είναι μια υπενθύμιση ότι η ταυτότητά μας, η κουλτούρα μας, και η ιστορία μας δεν είναι απλώς λέξεις σε ένα χαρτί. Είναι ο τρόπος που ζούμε, που γελάμε, που αγαπάμε.
Και τώρα; Τώρα, η Μαρία μπορεί να σερβίρει το ούζο της με λίγη περισσότερη περηφάνια. Γιατί το Αιγαίο είναι ελληνικό – και το ξέρει όλος ο κόσμος. Όχι επειδή το είπε ένα δικαστήριο, αλλά επειδή το τραγουδήσαμε, το χορέψαμε και το ζήσαμε εμείς.
Καλή σας μέρα. Και προσοχή: Το ούζο πάντα με μεζέ. Όχι έριδες.
Γ. Σεραφείμ